AWAMEDIC

Uzależnienie behawioralne a uzależnienie od substancji – podobieństwa i różnice

Uzależnienie wiąże się z silną potrzebą, psychicznym przymusem albo zażywania jakiejś substancji albo wykonywania określonej czynności – uzależnienia behawioralne. Bez względu na to, czy będzie to uzależnienie od alkoholu, leków, narkotyków czy też hazardu, zakupów albo seksu, prowadzi do koncentrowania się życia wokół tego, co jest przyczyną uzależnienia. A sama osoba uzależniona będąc ofiarą nałogu cierpi w zasadzie w każdej sferze życia: emocjonalnej, psychicznej, intelektualnej i fizycznej.

Substancje psychoaktywne – alkohol, nikotyna, leki i narkotyki, takie jak kokaina lub opioidy (kodeina, morfina i heroina), działają w taki sposób, że stymulują  umiejscowione w mózgu receptory. Z kolei w przypadku uzależnień behawioralnych dochodzi do uzależnienia od pewnego stanu psychicznego, wyrzutu endorfin. Osoba uzależniona stara się, by taki stan trwał jak najdłużej – jej organizm zostaje pobudzony, następuje kumulacja przyjemności, a później rozładowanie emocji. Człowiek chciałby, żeby ten stan pobudzenia trwał jak najdłużej, wciąż chce być stymulowany. Dlatego też hazardziści grają dopóki mają pieniądze, a sami nie są w stanie przerwać procesu ciągłego stymulowania emocji.

I właśnie to jest istota różnicy między wspomnianymi uzależnieniami. Substancje psychoaktywne działają na receptory, a określone zachowanie przy uzależnieniach behawioralnych wpływa na stan emocjonalny, wyrzut endorfin i adrenaliny.

Objawy odstawienne

Objawy odstawienne w uzależnieniach behawioralnych ograniczają się do sfery psychicznej, pojawiają się lęk, niepokój i depresja. W przypadku uzależnienia od substancji psychoaktywnych występują zespoły abstynencyjne, które, w zależności od rodzaju substancji, mają różnoraki przebieg chorobowy. Występują objawy fizyczne, takie jak dreszcze, zimne poty czy biegunka.

Sfera społeczna

W obu przypadkach negatywne skutki objawiają się także w sferze społecznej. Dochodzi do izolowania się od ludzi, pojawiają się złe relacje rodzinne, związane z zanikaniem więzi czy wręcz rozpadem rodziny, nie bez znaczenia są też ogromne problemy w pracy, nierzadko kończące się jej utratą.

Oba rodzaje uzależnień mają wiele wspólnych cech:

  • Poczucie przymusu wykonywania określonych zachowań;
  • tolerancja na substancje czy określone zachowanie – występuje konieczność ich nasilania w celu uzyskania podobnych efektów;
  • zaniedbywanie innych źródeł przyjemności;
  • kontynuowanie zachowań mimo pojawiania się wyraźnych szkód, które się z nimi wiążą.

Różnice:

  • ile osoba uzależniona może całkowicie odstawić substancje psychoaktywne, o tyle całkowitej abstynencji w przypadku niektórych uzależnień behawioralnych zachować się nie da. Trudno wyobrazić sobie bowiem osobę uzależnioną od komputera, która rezygnuje z tego narzędzia i tym samym znacznie ogranicza sobie szanse rozwoju osobistego. Podobnie osoba uzależniona od zakupów nie jest w stanie zrezygnować z robienia jakichkolwiek zakupów;
  • Przy uzależnieniach chemicznych pierwszym krokiem jest detoksykacja, polegająca na oczyszczenie organizmu z toksyn. Tego etapu w uzależnieniach behawioralnych oczywiście nie ma.
  • Kolejną różnicą jest stopień negatywnego wpływu uzależnienia na organizm. Podczas gdy uzależnienia chemiczne mogą prowadzić do bardzo poważnych uszczerbków na zdrowiu, uzależnienia behawioralne pod tym względem wydają się być znacznie łagodniejsze. Chociaż np. kompulsywne objadanie się jest z pewnością jest bardzo groźne dla zdrowia, a uzależnienie od seksu znacznie zwiększa ryzyko zarażenia się chorobami przenoszonymi drogą płciową.
  • Leczenie farmakologiczne pacjentów uzależnionych od środków chemicznych polega na podawaniu im środków używanych w terapii odwykowej: naltreksonu, naloksenu oraz nalmefenu. Są to leki działające na receptory opioidowe w mózgu. Pacjentom podaję też leki, które hamują np. głody alkoholowe. Inaczej sytuacja wygląda w przypadku uzależnień behawioralnych. Nie ma idealnych farmaceutyków, które hamowałyby niepożądane działania osób uzależnionych od konkretnych zachowań, stanów emocjonalnych.
  • W przypadku uzależnień behawioralnych praktycznie nie istnieje ryzyko przedawkowania, choć zdarzały się przypadki śmierci przed ekranem komputera związane z zaniedbaniem realizacji podstawowych potrzeb fizjologicznych, takich jak sen, jedzenie i picie.

W naszym ośrodku zajmujemy się leczeniem uzależnienia od alkoholu, narkotyków, leków oraz uzależnieniami behawioralnymi takimi jak:

– uzależnienie od hazardu

– uzależnienie od zakupów

– uzależnienie od seksu

– uzależnienie od komputera i internetu

Udostępnij

Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on linkedin
Zobacz więcej

Podobne artykuły

Etapy uzależnienia od narkotyków

Narkomania to jedna z chorób współczesnego społeczeństwa. Efektem uzależnienia od narkotyków są liczne szkody i konsekwencje: rodzinne, społeczne, prawne, zawodowe i zdrowotne. Narkomania często kończy się śmiercią. Narkomania charakteryzuje się

Zobacz więcej
Dołącz do zespołu Awamedic

Dołącz do zespołu Awamedic! Oferujemy: – atrakcyjne warunki wynagrodzenia – wygodny czas pracy (dyżury 24/48 h) – możliwość zdobycia nowych doświadczeń zawodowych Od kandydatów oczekujemy (wymagania konieczne): – wykształcenie wyższe

Zobacz więcej
Co to jest psychoterapia?

Diagnoza jest początkiem psychoterapii, która nie trwa wiecznie i nie polega na „przerabianiu” dzieciństwa. Psychoterapia nie jest panaceum na wszystkie psychologiczne problemy. Każdemu kto cierpi psychicznie i emocjonalnie. Każdemu kto

Zobacz więcej
Na czym polega leczenie odwykowe?

Leczenie odwykowe to zespół zabiegów medycznych oraz psychologicznych, których celem jest, po pierwsze, uświadomienie osobie uzależnionej, z jak poważnym problemem się zmaga, wskazanie mechanizmów uzależnienia oraz walkę z nim. Leczenie odwykowe

Zobacz więcej